BÀ VÀ CHÁU

Người ta vẫn gọi là phố nhưng suốt từ chợ đến nhà tôi rồi ra đến bờ đê và cánh đồng làng Gòi đã không còn đường nhựa. Đường đất trộn đá sỏi. Nắng to hay mưa rào thì chẳng vấn đề gì. Nhưng mùa mưa phùn thì lầy và bẩn phải biết. Hai bên đường cũng chưa làm hè. Mỗi nhà thành ra lại có một vuông sân nhỏ có thể trồng được rằng cúc tần, đỗ ván, thậm chí được mấy cây rau thơm hay ớt. Ngói cũ, tường vôi vàng xỉn, cánh cổng gỗ xệ xuống mở bên hông nhà kêu khắt khà khọt khẹt. Cây xoan khẳng khiu ở sân, xuân đến hoa li ti rơi tím đường. Hương ngọt ngào phảng phất ... Đó là nhà tôi.

Một ngày chuẩn bị giỗ ông nội. Lúc ấy tôi đã hơi lớn. Thấy bà và mẹ vừa lau chùi bàn thờ vừa khe khẽ chuyện trò. Bà nâng từng chiếc bát sứ mỏng tang, lau từng chiếc đũa ngà, mang chiếc mâm bồng ra rửa bằng xà phòng rồi vắt vài giọt chanh cho sáng bóng lên. Mẹ cầm miếng vải cũ tỉ mẩn lau từng khe kẽ của bức hoành phi câu đối sơn son thếp vàng treo trên hai cột gỗ tròn trước bàn thờ, sát bên sập gụ. Mẹ thì thào:

- Bà ngại gì cơ chứ. Con nói với bà ngoại cháu là vay để dồn vốn cho bà đi Phòng.

Bà ậm ừ điều gì đó. Lát sau hắng giọng:

- Thôi thì tuỳ con. Mẹ không muốn năm nay làm qua quýt - tủi cho vong linh bố…